ब्रेटनी, फ्रान्स – लुडोविक मोगे, हे पूर्वी एक उद्यान डिझायनर होते. त्यांनी आपल्या आयुष्याची उर्वरित वर्षे फ्रान्समधील ब्रेटनी किनाऱ्यावर आनंदात घालवावीत, अशी त्यांची अपेक्षा होती. पण कीटकनाशक ‘ग्लायफोसेट’च्या ३० वर्षांच्या संपर्कामुळे त्यांचे आयुष्य अक्षरशः उद्ध्वस्त झाले.
पाच वर्षांपूर्वी त्यांना ‘इन्ट्राव्हॅस्क्युलर बी-सेल लिम्फोमा’ या अत्यंत दुर्मिळ प्रकारच्या कर्करोगाचे निदान झाले. या रोगाची नोंद व्यावसायिक आजार म्हणून अधिकृतपणे झाली आहे.
ग्लायफोसेट हे जगातील सर्वाधिक वापरले जाणारे आणि तितकेच वादग्रस्त असे तणनाशक आहे. आंतरराष्ट्रीय कर्करोग संशोधन संस्था (IARC) ने २०१५ मध्ये यास “कदाचित कर्करोगजन्य” अशी वर्गवारी दिली. फ्रान्सच्या INSERM (आरोग्य आणि वैद्यकीय संशोधन राष्ट्रीय संस्था) सारख्या संशोधन संस्थांनी अलीकडील अभ्यासांमध्ये ग्लायफोसेटचा विशिष्ट प्रकारच्या कर्करोगांशी संभाव्य संबंध असल्याचे सिद्ध केले आहे.
तरीसुद्धा, युरोपीय संघाने २०३३ पर्यंत ग्लायफोसेटचा वापर परवानगीसह वाढवला, आणि त्यामागे EFSA (युरोपीय अन्न सुरक्षा प्राधिकरण) आणि ECHA (युरोपीय रासायनिक सुरक्षा प्राधिकरण) यांच्या अहवालांचा आधार घेतला.
या निर्णयाला अनेक पर्यावरण आणि ग्राहक हक्क संघटनांनी युरोपियन न्यायालयात आव्हान दिले आहे.
INSERM मधील विषतज्ज्ञ झाविए कूमूल यांच्या मते, या निष्कर्षांमधील तफावत ही संशोधन पद्धतीतील फरकामुळे आहे. “जेव्हा एखादा उत्पादक नवीन कीटकनाशक विक्रीस आणू इच्छितो, तेव्हा नियामक संस्था त्याच्याकडून सुरक्षेच्या चाचण्या करण्याची मागणी करतात. पण या चाचण्या स्वतः कंपनी करत असल्याने त्याच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होते,” असे ते स्पष्ट करतात.
“EFSA सहसा उद्योगाकडून आलेल्या डेटावर भर देते, तर INSERM आणि IARC या संस्था प्रत्यक्ष वापरावर आणि शैक्षणिक संशोधनावर आधारित अभ्यासांवर भर देतात.”
आज लुडोविक मोगे यांचे आयुष्य केवळ एक अशा काचावर टिकून आहे. अनेक वेळा केमोथेरपी झाल्यानंतर त्यांचे शेवटचे आशास्थान आहे स्वतःच्या स्टेम सेल्सपासून होणारी प्रत्यारोपण प्रक्रिया — पण त्याची शक्यता अत्यल्प आहे. “माझ्या ऑन्कॉलॉजिस्टने सांगितले, की आता आपण उपचारांबद्दल बोलूच शकत नाही,” असे ते सांगतात.
त्यांचा रोग व्यावसायिक आजार म्हणून मान्य झाल्यामुळे त्यांना आता एका छोट्या सामाजिक भत्त्यासोबतच बायर-मॉन्सँटो कडून दरमहा १८० युरो भरपाई मिळते — हीच ती कंपनी जी ग्लायफोसेट बनवते.
“ती रक्कम फारच तुच्छ आहे, पण मला त्याची पर्वा नाही. माझ्यासाठी सर्वात महत्त्वाचं होतं, की माझा आजार व्यावसायिक असल्याचे मान्य झाले.”
आपले आयुष्य उद्ध्वस्त झाल्यानंतरही लुडोविक आता या विषारी उत्पादनांविरोधात आवाज उठवू इच्छितात. “ग्लायफोसेटनं माझं आयुष्य उद्ध्वस्त केलं — मला विषबाधा झाली. हे रसायन माणसांचं आणि निसर्गाचं दोघांचंही विनाश करतं,” असे ते ठामपणे सांगतात.
युरोपियन युनियनने या उत्पादनाला पुन्हा परवानगी दिल्याने ते प्रचंड संतप्त आहेत.
“हे पाहून संताप येतो, की हे राजकारणी अशी विषारी उत्पादने परत परत मान्यता देतात. ही सगळी कीटकनाशक कंपन्यांची लॉबी आहे. दुर्दैवाने, आपण यांच्याविरोधात काहीही करू शकत नाही. माझं एकच सांगणं आहे — युरोपियन युनियनने हे उत्पादने कायमची बंद करावीत. फक्त इतकंच.”
या अहवालाच्या प्रसारणाच्या वेळी, फ्रान्समध्ये कीटकनाशकांच्या वापरास सुलभ करणाऱ्या विधेयकाविरोधात अनेक संघटनांनी आंदोलन सुरू केले आहे.
BanGlyphosate#PesticideVictims#GlyphosateKills#OccupationalCancer#StopAgrotoxins#PesticideAwareness#ToxicAgriculture#RightToHealth#BayerMonsanto#ग्लायफोसेटचा धोका#कृषीविष#कीटकनाशकांचा परिणाम#शेतीआणिआरोग्य#रासायनिकशेती
https://www.euronews.com/my-europe/2025/06/18/pesticides-a-life-ruined-by-glyphosate
